تاریخچه تجربه نویسی

UX رایتینگ

در طی سال‌های اخیر همه‌ی چیز به خصوص در حوزه‌ی مشاغل، با سرعت بسیار زیادی در حال تغییر است. مشاغلی مانند پستچی، آژانس مسافرتی، توزیع کننده و… با کارهایی مانند مدیر علوم داده، مشاور انرژی خورشیدی و توسعه دهنده بلاک چین جایگزین می‌شوند.

در حوزه دیجیتال مارکتینگ نیز روز به روز مشاغل زیادی در حال به وجود آمدن یا به روزرسانی و پیشرفت است که UX رایتینگ نیز یکی از آن‌هاست.

از طرفی دیگر برنامه‌ها و سایت‌هایی که ما این روزها از آن استفاده می‌کنیم، به سرعت در حال پیشرفت و پیچیده‌تر شدن هستند و به همین خاطر هر روز احساس نیاز به راهنمایی واضح‌تر نیز در آنها افزایش پیدا می‌کند.

از آنجایی که امروزه این محصولات دیجیتال به جزء جدایی‌ناپذیر زندگی ما تبدیل شده‌اند و ما به عنوان یک کاربر نیاز به محصولاتی داریم که بهترین و روان‌ترین تجربه را به ما بدهد، بنابراین به وجود افراد تسهیل کننده کار با این محصولات در فضای دیجیتال نیز بیش از پیش نیازمندیم.

در واقع می‌توان گفت به افرادی نیاز است که هر چه بیشتر تعامل کاربر با فناوری را آسان و روان کنند که این نیاز منجر به ایجاد شغل‌هایی مانند ux و writing ux و مشاغلی از این دست شده است.

ما هر روزه داده‌های بسیاری را از طریق اپلیکیشن و سایت‌ها دریافت می‌کنیم که در تصمیم‌گیری، خرید، تردد، فعالیت‌های روزانه و… ما تأثیرگذار است. بخش زیادی از این داده‌ها به صورت متنی هستند و می‌شود گفت که راهنمای ما در کار با این محصولات دیجیتال به حساب می‌آیند.

به همین دلیل در حوزه کسب‌وکارهای اینترنتی شاخه‌ی جدیدی به وجود آمد که به آن UX رایتینگ یا تجربه نویسی می‌گویند.

UX رایتر یا نویسنده تجربه کاربر، امروزه در دنیای دیجیتال می‌تواند نقش مهمی را در فروش ایفا کند. یعنی با تجربه کاربری مناسب می‌توان رغبت مخاطب را به خرید بیش از پیش تحریک کرد.

در واقع در دنیای دیجیتال، گاهی فقط یک عبارت یا یک جمله کوتاه می‌تواند، یک دوره فروش موفق را رقم بزند.

 

UX رایتینگ چیست و تجربه نویس کیست؟

همگی ما می‌دانیم که تا به امروز ریز نوشته‌های روی سایت، برنامه‌ها و محصولات را کپی‌رایترها، محتوانویس‌ها، طراحان UX و یا برنامه‌نویس‌ها می‌نوشتند و البته هنوز هم می‌نویسند.

اما چرا باید این نوع از نوشته‌ها را یک تجربه ‌نویس بنویسد؟

کپی‌رایتر و محتوانویس‌ها در نوشته‌های خود هدف بازاریابی را دنبال می‌کنند و سعی در نوشتن متون اغوا کننده و جذاب دارند. حال آن که ریز نوشته‌های روی محصولات دیجیتال باید ساده، روان و کاربردی باشد، تا کاربر بتواند به راحتی از آن استفاده کرده و به هدف نهایی آن مثلاً خرید برسد.

طراحان UX و برنامه نویس‌ها هم که به اصول نگارش و ویراستاری آشنایی نداشته و برای نوشتن متن سایت، برنامه‌ها و… مناسب نیستند.

از طرفی ممکن است بعضی تصور کنند Ux writing همان کپی‌رایتینگ است. اماUx  رایتینگ با کپی‌رایتینگ تفاوت اساسی دارد. زیرا هدف Ux رایتینگ ترغیب کاربر به مطالعه ادامه مطلب و هدایت او به مسیر درست و در اکثر مواقع انجام یک کال تو اکشن توسط اوست. در درس‌های بعدی در عنوان فرق بین Ux رایتینگ و کپی‌رایتینگ چیست؟ بیشتر به این موضوع می‌پردازیم.

اما حالا برسیم به موضوع اصلی و با هم ببینیم در واقع یو ایکس رایتینگ چیست و تجربه نویس کیست؟!

یو ایکس رایتینگ(UX writing)  از ترکیب دو کلمه «User Experience» و «writing» به ‌معنی تجربه کاربری و نوشتن متن ساخته شده است.

معنی بخش اول آن یعنی تجربه کاربری یا همان User Experience  بسیار ساده است، User به معنای کاربر (مخاطب، مصرف‌کننده) و Experience معادل تجربه است.

برای درک بهتر یو ایکس رایتینگ که در واقع با ترجمه تحت الفظی در فارسی به آن تجربه نویسی می‌گویند، بهتر است ابتدا مختصری با طراحی UX آشنایی پیدا کنیم. چرا که UX writing هم مانند گرافیک و بقیه موارد زیر مجموعه‌ی تیم طراحی UX قرار می‌گیرد.

اگر بخواهیم خیلی ساده راجع به UX صحبت کنیم، وقتی که شما با یک محصول (چه محصول فیزیکی مثلاً یک بطری آب معدنی چه محصول دیجیتالی مانند یک وبسایت یا اپلیکیشن) روبرو می‌شوید و می‌خواهید از آن استفاده کنید، حاصل ارتباط شما با آن محصول مجموعه‌ای از تجربه‌های خوشایند یا ناخوشایند را رقم خواهد زد.

شما و محصول با هم ارتباط و تعامل برقرار خواهید کرد و در نتیجه حاصل این تعامل تجربه‌هایی خواهد بود که به صورت ناخودآگاه در شما به عنوان “کاربر” آن محصول شکل می‌گیرد. به تمام تجربه‌هایی که حاصل از تعامل با یک محصول هستند و در کاربر شکل می‌گیرند، تجربه کاربری یا همان UX محصول می‌گویند.

در نتیجه می‌توان گفت تجربه نویسی، هنر استفاده از زبان و ایجاد متونی است که تجربه دریافت خدمات یا تهیه محصولات در دنیای دیجیتال (وب‌سایت‌ها، برنامه‌های موبایل و غیره) را برای کاربران آسان‌تر و لذت‌بخش‌تر می‌کند.

تجربه ‌نویسی نوعی طراحی تجربۀ کاربر با کلمات است. طراحی کلمات و متونی که کاربر هنگام تعامل با سایت یا نرم افزار با آن سر و کار دارد و مخاطب را به سمت هدف نهایی هدایت می‌کند.

در حقیقت تجربه نویسی در بسیاری مسائل به نوعی همان نویسندگی محسوب می‌شود، با رعایت تمامی نکاتی که در نوشتن باید رعایت شود: شفافیت، انسجام، دقت، بازبینی و توجه به محتوا و نیازهای مخاطب.

اما ویژگی اصلی و پررنگ نوشته‌های تجربه کاربری، اختصار و کوتاهی آن‌ها است و همین موضوع تفاوت این متون با سایر محتواها را مشخص می‌کند.

نویسندگی تجربه کاربری به معنای خلق واژگان، جملات و میکروکپی‌هایی است که کاربر نرم‌افزار، و بسایت و… را در مسیری درست نگه می‌دارد و کسب‌وکارها و خدمات دیجیتال را با استفاده از کلمات، کارآمدتر کرده و به کاربران کمک می‌کند تا به نتیجه دلخواهشان برسند.

یک نویسنده UX، علاوه بر تسلط به اصول نویسندگی، مانند: نگارش و ویرایش، سئو، برندینگ، تحقیق و پژوهش و آشنایی با پرسونای برند را باید به خوبی تشخیص دهد که برای هر بخش از نرم‌افزار، سایت و یا هر محصول دیگری چه کلمه‌ای مناسب‌تر است.

نویسنده UX حرفه‌ای و کاربلد کسی است که حضور کلمات منتخب او حس نشود و کاربر مجبور نشود برای فهمیدن کلمات یا عبارات، آن‌ها را مجدد بخواند. از این نقش بیشتر در شرکت‌های نرم‌افزاری و آژانس‌های دیجیتال که تعامل زیادی با کاربر دارند استفاده می‌شود.

در نهایت می‌توان گفت متن‌های UX writing باید ویژگی‌هایی خاصی داشته باشند، این ویژگی‌ها عبارت‌اند از:

مختصر و مفید

متن تجربه کاربر باید کوتاه باشد و در یک متن کوتاه اطلاعاتی را که کاربر به دنبال آن می‌گردد را به او بدهد و او را به هدف مورد نظر برساند.

وضوح

کاربران شما باید به راحتی متوجه شوند که هسته و موضوع اصلی صحبت شما چیست.

سازگاری

متن تجربه کاربری باید با استایل سایر محتواها و دیزاین‌های شرکت سازگار باشد.

تجربه نویس کیست؟

به فردی که کار تجربه نویسی را انجام می‌دهد، تجربه نویس یا همان UX Writer می‌گویند. البته در ایران همچنان فردی که به عنوان Copy Writer مشغول به کار است با وجودی که هدف اصلی کار خود را کمک به روند فروش می‌داند، اما نقش تجربه نویس را هم ایفا می‌کند.

تاریخچه Ux رایتینگ

باید بدانید که تجربه نویسی شغل جدیدی نیست و سال‌های زیادی است که افراد در این عرصه فعالیت داشته‌اند، اما نام مشخصی به آن‌ها اختصاص داده نشده بود.

طی سال‌های ۲۰۱۶ الی ۲۰۱۸ آگهی‌های استخدامی شرکت‌های غول‌پیکری مانند گوگل، آمازون، نتفلیکس، اوبر، پی‌پال، دراپ‌باکس و… برای جذب نیروی یو ایکس رایتینگ و یو ایکس کپی‌رایتینگ توجه همه جهان را به سمت این شغل جدید روانه کرد.

در واقع در ۲۰۱۶ میلادی بسیاری از غول‌های فناوری آگهی‌های استخدام با مضمونی مشترک منتشر کردند: به یک ux writer نیازمندیم.

اما ظاهراً این آگهی خیلی هم جدی گرفته نشد، دست کم تا یک سال بعد کسی چیزی درباره‌اش نگفت، یا اگر هم گفتند محدود بود. به هر حال اولین نشانه‌های جست‌وجوی جدی واژۀ UX Writer در گوگل به ۲۰۱۹ میلادی برمی‌گردد، یعنی سه سال پس از انتشار اولین آگهی‌ها.

در بین آگهی‌دهنده‌ها یک وجه مشترک وجود داشت: آن‌ها در محصول‌شان با مخاطب حرف می‌زنند و این مخاطب ممکن است هر کسی باشد؛ هرکسی با هر نوع از سواد، دانش، زبان، تفکر، ایدئولوژی و سلیقه‌ای.

 امروزه تجربه نویسی نقش جدیدی در بازار کار دیجیتال دارد و همان‌طور که از نام آن پیداست، تجربه نویس با تیم تجربه کاربری همکاری دارد.

این روزها شرکت‌های بزرگ مانند گوگل، فیس‌بوک، آمازون، دراپ باکس، اسنپ، ازکی و… به صورت مداوم به دنبال یو ایکس رایترها و یا کارشناسان تولید محتوایی هستند که علاوه بر آشنایی با طراحی تجربه کاربری، بر نگارش و ویرایش زبان هم مسلط بوده و نویسندگان حرفه‌ای هستند.

author-avatar

درباره محسن کاظمی فرد

علاقه من به فناوری اطلاعات صرفا در بعد تکنیک آن خلاصه نمی شود، روندی آغاز شده است که در بستر آن می توان برای اولین بار بی هیچ بهانه ای بشر را درک کرد.