تعریف عزت نفس

بدون دیدگاه

تعریف عزت نفس

در درس قبل با ضرورت عزت نفس آشنا شدیم، حال می خواهیم به تعریف عزت نفس بپردازیم. پی بردیم که عزت نفس چقدر برای موفقیت در زندگی و کسب و کار مهم است. با چه ویژگی های اخلاقی ارتباط مستقیم و غیر مستقیم دارد. و کمبود آن چه آسیب هایی می تواند به زندگی و کسب و کار برساند.

در ادامه قصد داریم به تعریف عزت نفس (Self-esteem) پرداخته و مختصری در مورد حرمت نفس (Self-respect) و باور خودتوانمندی (Self-efficacy) توضیح دهیم.

یکی از حوزه هایی که در بین  صاحب نظرانِ روانشناسی در تعریف آن اختلاف وجود دارد عزت نفس می باشد. ما در تدوین این سلسله دروس سعی کردیم از بین صاحب نظران این حوزه از تعاریف کسانی استفاده کنیم که دارای جامعیت و شهرت بوده و نظریاتشان مقبول جامعه علمی است.

در این بین ما بیشتر دیدگاه های ناتانیل براندن را برگزیده ایم که عمری را بر سر تحقیقات در زمینه عزت نفس گذرانده است. و تالیف زیادی در این زمینه به یادگار گذاشته. پس هرکجا که ما در آپورا در مورد عزت نفس صحبت می کنیم، مفهوم مد نظر ما برگرفته از دیدگاه های ناتانیل براندن است.

تعریف عزت نفس در مدلی دو عاملی:

از نظر ناتانیل براندن عزت نفس دارای دو عامل اساسی و اصلی است که ما این دو عامل را مانند دو بال یک پرنده در نظر می گیرم که پرواز صحیح و سالم بدون این دو بال یا مشکل است یا غیر ممکن.

فقدان هر کدام  از این عوامل باعث می شود که ما دچار کمبود عزت نفس شویم و نتوانیم در زمینه های اساسی زندگی به موفقیت، آنگونه که شایسته ماست دست یابیم. این دو عامل شامل:

  1. احساس اطمینان در برخورد با چالش های زندگی: باور خود توانمندی  (Self-efficacy)
  2. احساس داشتن صلاحیت برای خوشبخت شدن: احترام به خود یا حرمت نفس (Self-respect)

می باشد پس هنگامی که از عزت نفس بالا صحبت می کنیم. در حقیقت نگاهمان به این دو ویژگی توامان است. در زیر به تشریح هر کدام از این ویژگی ها به صورت مختصر می پردازیم.

باور خود توانمندی  (Self-efficacy):

باور خودتوانمندی داشتن اطمینان به عملکرد ذهن است یعنی این که من باور داشته باشم توانایی فکر کردن، درک کردن، آموختن، انتخاب کردن و تصمیم گیری دارم. به این معنا که بتوانم نیازها و خواسته های خود را درک کرده و برای رفع آنها به خود اعتماد داشته باشم. و در خود این توانایی را ببینم که می توانم در برابر چالش های زندگی از خود پایداری نشان داده و آن ها را حل نمایم.

احترام به خود یا حرمت نفس (Self-respect)

احترام به خود یا حرمت نفس به معنی اطمینان داشتن به ارزش خود است. یعنی اینکه این حق را برای خودم محفوظ می دانم که شاد بودن و برخورداری از سعادت و خوشبختی حق طبیعی من است. 

باور خود توانمندی و حرمت نفس دو ستون و بال اصلی عزت نفس هستند.

طبق تعاریف بالا چه بسیار انسان هایی که با ضعف در یکی از این دو عامل یا هر دو، خود را زیبنده زندگی سعادتمند نمی دانند. یا در برخورد با چالش ها و حل مسائل خود را کوچک و ناتوان می پندارند.

از ویژگی کسانی که باور خودتوانمندی در آن ها وجود دارد. این است که احساس می کنند زمام زندگی در دست آنهاست و کسانی که از احساس حرمت نفس برخوردار هستند. از یک ارتباط سالم با دیگران برخوردار می باشند این گونه اشخاص از سلامت روان برخوردارند.

حال اگر بخواهیم تعاریف بالا را در مورد عزت نفس جمع بندی کنیم و در یک جمله کوتاه آن را بیان نماییم می توانیم بگوییم که:

عزت نفس به معنای داشتن احساس صلاحیت و توانمندی برای کنار آمدن و حل نمودن چالش های زندگی و خود را شایسته ی خوشبختی در نظر گرفتن است.

اصولا عزت نفس در موارد زیر کاربرد دارد:

  • تمرکز کردن یا نکردن
  • اندیشیدن یا نیاندیشیدن
  • احترام به حقیقت در برابر اجتناب از حقیقت
  • احترام به واقعیت ها در برابر بی تفاوتی نسب به واقعیت ها
  • تلاش برای درک کردن در برابر تلاش نکردن برای درک کردن
  • وفاداری به باورها در برابر بی وفایی به باورها
  • صداقت با خود در برابر بی صداقتی با خود
  • تمایل به دیدن اشتباه و رفع آن در برابر ماندگار شدن در اشتباه
  • خود را موجودی ارزشمند دانستن در برابر احساس بی ارزش بودن
  • نگرشی مثبت نسبت به خود داشتن در برابر نگاه منفی به خود
  • رضایت خاطر داشتن یا ناراضی بودن
  • خود را شایسته احترام دیدن یا ندیدن

تعریف عزت نفس

یک کارآفرین، مدیر، متخصص، یک پدر و مادر نمونه و هر شخصی که انگیزه پیشرفت دارد باید تعریف عزت نفس را خوب درونی کرده و همیشه آن را با خود زمزمه کند، ارکان آن را بشناسد و بداند که این ویژگی یکی از نیازهای اصلی موفقیت در زندگی و کسب و کار است.

حال از شما کاربران آپورا انتظار می ورد که بتوانید برای پیشبرد آموزش ها تعریف عزت نفس را دانسته و آن را در مرحله ی اول حفظ و در پی توسعه آن در آموزش های بعدی و  زندگی مورد استفاده قرار دهید.

این نکته را نیز در نظر داشته باشید هر گاه در آموزش ها از عزت نفس صحبتی به میان آمد منظور ما تعریفی است که از عزت نفس در این درس صورت گرفته است.

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.